“İkinci mertebe; ‘
seyr fillah’ mertebesidir ve yine bir hamle hazırlığı ihtiva ettiğinden dolayı da buna, ikinci yolculuk mânâsına ‘
sefer-i sânî’ dendiği gibi ‘
cem’ de denmiştir ki, –fâni, bâki gerçeği mahfuz–
sâlikin beşerî sıfatlardan tecerrütle ilâhî sıfatlarla ittisaf etmesi,
istidadı ölçüsünde esmâ-i ilâhiyeyi temsilen Kur’ân ahlâkıyla tahalluk ederek –buna
Allah ahlâkı da diyebiliriz– ‘ufk-i a’lâ’ya ulaşmasıdır ki, bu yolculuğun son konağına erenlere büyük ölçüde varlığın perde arkası inkişaf eder ve onların gönüllerine ‘
ilm-i ledün’ akmaya başlar; başlar ve
hak yolcuları isimler, sıfatlar, zâtî şe’nler âlemlerine ait
mârifet şuâları karşısında eriye eriye nisbet-i tâmmenin zuhuruna ererler ki, böyle bir mazhariyete de ‘
bekâ billah’ denegelmiştir.”
3)